Tętniak aorty brzusznej

Tętniak aorty, jak sama nazwa wskazuje, dotyczy aorty – jednej z największych arterii, odprowadzającej krew od serca do pozostałych części ciała. Aorta odchodzi od serca i przebiega przez klatkę piersiową, przeponę i jamę brzuszną, a następnie rozwidla się na dwie arterie biodrowe, które biegną w dół nóg. Do tętniaka dochodzi, gdy w danym miejscu aorta wybrzusza się. Tętniak może pojawić się w dowolnym miejscu aorty, jednakże w większości przypadków lokalizuje się na aorcie brzusznej. Około 90% tętniaków aorty brzusznej znajduje się poniżej poziomu arterii nerkowych.

Przyczyny tętniaka

Najczęstszą przyczyną powstawania tętniaka jest stwardnienie tętnic, zwane miażdżycą. Jest ona powodem powstawania co najmniej 80% tętniaków aorty. Miażdżyca osłabia ściany aorty, a ciśnienie krwi przez nią pompowanej prowadzi do rozszerzenia aorty w osłabionym miejscu.

Tętniak aorty brzusznej – objawy

W większości przypadków tętniaka aorty brzusznej nie pojawiają się żadne symptomy. Z tego względu najczęściej dowiadujemy się o ich istnieniu podczas badań ultrasonograficznych lub tomografii komputerowej zleconej przy okazji innych dolegliwości. Objawem tętniaka, o ile w ogóle się pojawi, jest silny ból brzucha. Najczęściej chory odczuwa ból w środkowej części jamy brzusznej. Może on promieniować do pleców. Czasami odczuwa się także nienaturalnie silne pulsowanie w jamie brzusznej. Gwałtownie rozszerzający się tętniak może grozić pęknięciem, któremu towarzyszy nagły atak bólu, a nawet szok wywołany dużą utratą krwi.

Tętniak – leczenie

Najczęściej sugerowanym leczeniem jest operacja miejsca, gdzie pojawił się tętniak. Operacja taka zwykle polega na chirurgicznym usunięciu tętniaka i wstawieniu w jego miejsce syntetycznej rurki. Mniej inwazyjny zabieg wiąże się z operacją wewnątrznaczyniową. Polega ona na wprowadzaniu do naczynia krwionośnego rurki udrażniającej, bez konieczności otwierania jamy brzusznej. Natomiast w przypadku tętniaków niekwalifikujących się do operacji (na przykład, gdy tętniak jest mniejszy niż 5 centymetrów), można wprowadzić leczenie zapobiegające jego pęknięciu. Wymaga ono rzucenia palenia, kontrolowania ciśnienia krwi, obniżenia poziomu cholesterolu, podawania leków beta-adrenolitycznych i częstych badań kontrolnych.

Powikłania tętniaka aorty brzusznej

Najczęstszym powikłaniem tętniaka aorty jest jego pęknięcie. Objawami, które zazwyczaj świadczą, iż do tego doszło są:

• silny ból brzucha;
• ból klatki piersiowej;
• wstrząs;
• niedokrwienie kończyny;
• zatrzymanie moczu;
• utrata przytomności.

W razie pęknięcia tętniaka aorty brzusznej należy jak najszybciej wezwać karetkę, gdyż chory wymaga natychmiastowej operacji, inaczej może dojść do znacznej utraty krwi, prowadzącej nawet do śmierci.

Profilaktyka tętniaka aorty brzusznej

Aby zapobiegać tętniakowi aorty należy wyeliminować czynniki sprzyjające jego powstawaniu. Zazwyczaj wiąże się to z leczeniem nadciśnienia i miażdżycy, rzuceniem palenia, wprowadzeniem zdrowej, niskotłuszczowej diety, unikaniem stresu i urazów, a także prowadzeniem zdrowego trybu życia.

Tętniak aorty brzusznej jest częstym rezultatem miażdżycy. W większości przypadków nawet nie wiemy, że mamy tętniaka. Mogą się pojawić charakterystyczne objawy tętniaka, lecz najczęściej nie ma ich wcale. Dlatego właśnie tak ważne są badania kontrolne, które pomogą wykryć tętniaka zanim dojdzie do jego pęknięcia.