Ostry ból brzucha - zapalenie wyrostka robaczkowego

Czy ostry ból brzucha zawsze oznacza usunięcie wyrostka? Zapalenie wyrostka robaczkowego może okazać się poważną dolegliwością tylko wtedy, gdy zaniedbamy symptomy. Warto więc przypatrzeć się szczegółowemu rozwojowi choroby: poznać jej przyczyny i skutki by poznać przyczynę bólu.

Co to jest wyrostek robaczkowy?

Wyrostek robaczkowy jest zamkniętą, wąską rurką do kilkunastu cali długości, która jest powiązana z kątnicą (pierwszą częścią okrężnicy). Wewnętrzny nabłonek wyrostka robaczkowego wydziela małą ilość śluzu, który płynie z otwartego centrum wyrostka robaczkowego do kątnicy. Ścianka wyrostka robaczkowego zawiera limfatyczne tkanki, które są częścią systemu immunologicznego dla stworzenia przeciwciał. Podobnie jak reszta okrężnicy, ścianka wyrostka robaczkowego również zawiera warstwę mięśni, ale jest ona słabo rozwinięta.

Czym jest zapalenie wyrostka robaczkowego – przyczyny

Uważa się, że zapalenie wyrostka robaczkowego zaczyna się, gdy blokuje się otwarcie z wyrostka robaczkowego do kątnicy. Zablokowanie może być spowodowane gromadzeniem się gęstego śluzu w obrębie wyrostka robaczkowego bądź stolca, który wdał się do wyrostka przez kątnicę. Śluz albo stolec utwardza się, tworzy niby kamień i blokuje wejście. Ten kamień nazywa się kamieniem kałowym. Niekiedy tkanki limfatyczne w wyrostku robaczkowym mogą tworzyć obrzęk i zablokować wyrostek robaczkowy. Po wystąpieniu zatoru, bakterie, które zazwyczaj są w obrębie wyrostka zaczynają atakować ścianki wyrostka. Ciało odpowiada na inwazję bakterii organizacją ataku zwanego zapaleniem.

Zastępcza teoria wyjaśniająca przyczynę zapalenia wyrostka robaczkowego wskazuje na wstępne pęknięcie wyrostka, po którym następuje rozprzestrzenienie się bakterii na zewnątrz wyrostka. Przyczyna pęknięcia nie jest do końca jasna, ale może być związana ze zmianami występującymi w tkankach limfatycznych, na przykład z zapaleniem. Jeśli zapalenie i infekcja rozprzestrzeni się na ścianki wyrostka robaczkowego, wyrostek może pęknąć. Po pęknięciu infekcja może objąć cały brzuch, ale zazwyczaj jest ograniczony do małej przestrzeni otaczającej wyrostek (tworząc ropienia wyrostka).

Czasami organizm wygrywa w utrzymaniu wyrostka robaczkowego bez leczenia chirurgicznego, jeśli infekcja i towarzyszące zapalenie nie obejmują jamy brzusznej. Stan zapalny, ostry ból brzucha i symptomy mogą ustąpić, co sprawdza się w przypadku starszych pacjentów oraz osób stosująych antybiotyki.

Jakie są komplikacje w leczeniu zapalenia wyrostka robaczkowego?

Najczęstszą komplikacją w leczeniu wyrostka robaczkowego jest przedziurawienie. Przedziurawienie wyrostka może prowadzić do ropienia okołowyrostkowego (skupienia zainfekowanych ropieni) albo zapalenia otrzewnej (infekcja całego nabłonka jamy brzusznej i miednicy). Głównym powodem przedziurawienia wyrostka robaczkowego jest zbyt późna diagnoza i leczenie. Na ogół, im dłuższe opóźnienie między diagnozą a operacją, tym bardziej prawdopodobne jest przedziurawienie. Ryzyko przedziurawienia 36 godzin po rozpoczęciu symptomów wynosi co najmniej 15%. Dlatego po diagnozie, zapalenie wyrostka robaczkowego powinno zostać poddane leczeniu i operacja powinna być przeprowadzona bez zbędnego opóźnienia. W innych przypadkach konieczne będzie usunięcie wyrostkla robaczakowego.

Mniej powszechną komplikacją zapalenia wyrostka robaczkowego jest zator jelita. Występuje on, kiedy zapalenie dookoła wyrostka powoduje zatrzymanie pracy mięśni jelita, co blokuje przejście w jelitach. Jeśli jelito ponad blokadą zaczyna wypełniać się cieczą i gazem, jama brzuszna rozdyma się i mogą wystąpić mdłości bądź wymioty. Wtedy konieczne będzie przeprowadzenie zawartości z jelita przez rurkę przechodzącą przez nos i przełyk do żołądka i jelita.