Bolesne miesiączki

Bolesne miesiączki – tak powszechnie określa się silne bóle kurczowe podbrzusza i okolicy krzyżowej, występujące u kobiet podczas menstruacji. Dolegliwości związane z bolesnym miesiączkowaniem pojawiają się z reguły tuż przed miesiączką i na początku krwawienia miesięcznego. Bolesne miesiączki są dość częstą przypadłością kobiet. Ból brzucha towarzyszący miesiączce jest czasem tak silny, że zmusza do pozostania w łóżku nawet przez kilka dni.

Objawy miesiączki

Dolegliwości związane z miesiączką pojawiają się najczęściej w przeddzień krwawienia miesięcznego lub pierwszego dnia jego trwania. Potem bóle podbrzusza i okolicy krzyżowej z reguły stopniowo się zmniejszają i zanikają. Czasem jednak utrzymują się przez cały czas krwawienia miesięcznego. Ból brzucha w czasie miesiączki może mieć różne nasilenie. Począwszy od dyskomfortu podbrzusza, uczucia ciążenia w pierwszym dniu krwawienia, do intensywnego bólu skurczowego, trwającego nawet kilka dni.

Na bolesne miesiączki cierpi około 40% dorosłych kobiet, z czego 10% z powodu silnych dolegliwości bólowych pozostaje w łóżku nawet na kilka dni. Bolesne miesiączkowanie jest najczęstszą przyczyną nieobecności młodych kobiet w pracy bądź w szkole. Objawom miesiączki mogą towarzyszyć nie tylko bóle brzucha, ale też rozstrój żołądkowo-jelitowy, ból pleców oraz bóle głowy. Inne sygnały zbliżającego się krwawienia miesięcznego to: osłabienie i zmęczenie, nudności i wymioty, zaburzenia pokarmowe występujące pod postacią wzdęć, zaparć lub biegunek, a także depresyjny nastrój i drażliwość.

Bolesne miesiączki – przyczyny

Za bolesne miesiączki odpowiadają przyczyny organiczne i czynnościowe. Do przyczyn organicznych zalicza się:

• stany zapalne przydatków i przymacicz,

• niedorozwój, zmiany położenia i wady macicy,

• zwężenie kanał szyjki macicy,

• podśluzówkowe i śródścienne mięśniaki macicy,

• przerost błony śluzowej macicy poza jej jamę.

Do czynnościowych przyczyn bolesnych menstruacji należą:

• nadmierna kurczliwość mięśni macicy,

• nieprawidłowe złuszczanie się błony śluzowej macicy,

• uwarunkowania hormonalne,

• czynniki psychiczne.

Bolesna miesiączka – badanie i leczenie

Powtarzające się bolesne miesiączki są sygnałem, który powinien zmusić nas do wizyty u lekarza ginekologa, by wykluczyć anomalie anatomiczne układu rodnego lub zmiany chorobowe. Ginekolog przeprowadza wywiad z pacjentką oraz badanie. Na ich podstawie można postawić rozpoznanie. Jeśli przyczyną dolegliwości miesięcznych okaże się niedorozwój macicy, jej wadliwa budowa lub mięśniaki, wówczas mówi się o tzw. wtórnym bolesnym miesiączkowaniu – tzn. takim, które ma ewidentną przyczynę pierwotną.

Często jednak badanie ginekologiczne nie wykazuje żadnych odchyleń od normy, które mogłyby być przyczyną bolesnych miesiączek. W takim przypadku mówi się o pierwotnym bolesnym miesiączkowaniu, tzn. takim, za które nie odpowiadają inne choroby czy zmiany anatomiczne. Pierwotne bolesne miesiączkowanie zazwyczaj występuje u młodych dziewcząt, zwykle przed 20. rokiem życia. Za pierwotne bolesne menstruacje odpowiadają hormony – prostaglandyny, które powodują nadmierną czynność skurczową macicy i trudności w opróżnianiu macicy z krwi. Zmniejszony przepływ krwi przez macicę wywołuje niedokrwienie mięśniówki, co wyzwala produkcję hormonów tkankowych i skutkuje dolegliwościami bólowymi.

Jeśli miesiączka jest bardzo bolesna i przyczynia się do pogorszenia komfortu życia, należy zgłosić się do lekarza i podjąć właściwe leczenie. Przy wtórnym bolesnym miesiączkowaniu stosuje się leczenie przyczynowe, tzn. mające na celu wyleczenie choroby podstawowej, np. leczenie przeciwzapalne w zapaleniu narządu rodnego czy operacyjne w nasilonym przeroście śluzówki macicy. Gdy za bolesne miesiączki odpowiadają przyczyny czynnościowe, wówczas stosuje się leczenie farmakologiczne. Leki przeciw bolesnemu miesiączkowaniu to: inhibitory syntezy prostaglandyn, leki uspokajające, leki hormonalne, leki przeciwbólowe z grupy niesterydowych leków przeciwzapalnych oraz leki rozkurczowe. Ulgę przy miesiączce przynoszą również ciepłe okłady na podbrzusze.

Jeśli miesiączka jest dokuczliwa, można też stosować łagodne ziołowe leki uspokajające oraz napary ziołowe z rumianku, liści malin lub mięty – na dwa dni przed spodziewanym krwawieniem. Ważna jest również odpowiednia dieta, a więc unikanie potraw wzdymających, ostro przyprawionych, słonych i ciężkostrawnych, mocnej kawy i herbaty. Gdy ból brzucha w czasie miesiączki pojawia się nagle, po wcześniejszych bezbolesnych okresach, należy udać się na badanie ginekologiczne.